Wydawca treści
Polskie lasy
fot. Paweł Fabijański
fot. Paweł Fabijański
fot. Paweł Fabijański
Polska jest w europejskiej czołówce, jeśli chodzi o powierzchnię lasów. Zajmują one 29,2 proc. terytorium kraju, rosną na obszarze 9,1 mln ha. Zdecydowana większość to lasy państwowe, z czego prawie 7,6 mln ha zarządzane jest przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.
W Polsce lasów wciąż przybywa. Lesistość kraju zwiększyła się z 21 proc. w roku 1945 do 29,2 proc. obecnie. Od roku 1995 do 2011 powierzchnia lasów zwiększyła się o 388 tys. ha. Podstawą prac zalesieniowych jest „Krajowy program zwiększania lesistości", zakładający wzrost lesistości do 30 proc. w 2020 r. i do 33 proc. w 2050 r. Lasy Polski są bogate w rośliny, zwierzęta i grzyby. Żyje w nich 65 proc. ogółu gatunków zwierząt.
Lasy rosną w naszym kraju na glebach najsłabszych, głównie z powodu rozwoju rolnictwa w poprzednich wiekach. Wpływa to na rozmieszczenie typów siedliskowych lasu w Polsce. Ponad 55 proc. powierzchni lasów zajmują bory. Na pozostałych obszarach występują siedliska lasowe, głównie mieszane. Ich niewielką część stanowią olsy i łęgi – niewiele ponad 3 proc.
W latach 1945-2011 powierzchnia drzewostanów liściastych na terenach PGL LP wzrosła z 13 do ponad 28,2 proc.
Na terenach nizinnych i wyżynnych najczęściej występuje sosna. Rośnie ona na 64,3 proc. powierzchni leśnej w PGL LP oraz na 57,7 proc. lasów prywatnych i gminnych. W górach przeważa świerk (zachód) oraz świerk z bukiem (wschód). Dominacja sosny wynika ze sposobu prowadzenia gospodarki leśnej w przeszłości. Kiedyś monokultury (uprawy jednego gatunku) były odpowiedzią na duże zapotrzebowanie przemysłu na drewno. Takie lasy okazały się jednak mało odporne na czynniki klimatyczne. Łatwo padały również ofiarą ekspansji szkodników.
W polskich lasach systematycznie zwiększa się udział innych gatunków, głównie liściastych. Leśnicy odeszli od monokultur – dostosowują skład gatunkowy drzewostanu do naturalnego dla danego terenu. Dzięki temu w latach 1945-2011 powierzchnia drzewostanów liściastych na terenach PGL LP wzrosła z 13 do ponad 28,2 proc. Coraz częściej występują dęby, jesiony, klony, jawory, wiązy, a także brzozy, buki, olchy, topole, graby, osiki, lipy i wierzby.
W naszych lasach najczęściej występują drzewostany w wieku od 40 do 80 lat. Przeciętny wiek lasu wynosi 60 lat. Coraz więcej jest drzew dużych, liczących ponad 80 lat. Od końca II wojny światowej ich powierzchnia wzrosła z 0,9 mln ha do prawie 1,85 mln ha.
Raporty o stanie lasów w Polsce
Najnowsze aktualności
Ruszyła akcja "Stroisz 25"
Ruszyła akcja "Stroisz 25"
Fot. Materiały operacyjne Straży Leśnej
Fot. Materiały operacyjne Straży Leśnej
Fot. Materiały operacyjne Straży Leśnej
Przełom października i listopada to czas szczególnie intensywnej pracy dla Straży Leśnej i współpracujących z nią służb. Dzieje się tak za sprawą kolejnej edycji akcji „Stroisz”, która właśnie ruszyła w Lasach Państwowych.
Ruszyła akcja "Stroisz 25" Przełom października i listopada to czas szczególnie intensywnej pracy dla Straży Leśnej i współpracujących z nią służb. Dzieje się tak za sprawą kolejnej edycji akcji „Stroisz”, która właśnie ruszyła w Lasach Państwowych.
Celem akcji jest przeciwdziałanie nielegalnemu pozyskiwaniu gałęzi drzew iglastych, wykorzystywanych do produkcji okolicznościowych wieńców i świątecznych ozdób. Co roku, z lasów kradzione są ogromne ilości stroiszu, a wartość szkód w uprawach wielokrotnie przekracza rynkową cenę skradzionych gałązek. Przykładowo, wg obliczeń RDLP Krosno, 13 m³ stroiszu wartych 767 zł i skradzionych na terenie jednego z tamtejszych nadleśnictw, przełożyło się na rzeczywistą szkodę w młodniku wynoszącą 10 745 zł.
Legalny stroisz – piękna tradycja bez szkody dla przyrody
Tradycja zdobienia grobów wiązankami i wieńcami z jodłowych lub świerkowych gałązek jest głęboko zakorzeniona w polskiej kulturze. Zielony stroisz w połączeniu z ciepłym blaskiem świec tworzy wyjątkowy nastrój zadumy i pamięci.
- Niestety, rosnący popyt na stroisz powoduje coraz częstsze przypadki jego kradzieży oraz niszczenia młodych drzew. Bardzo często wycięcie gałęzi na zaledwie jedną wiązkę stroiszu, oznacza zniszczenie całego młodego drzewa – jodły lub świerka. W niektórych miejscach skala zniszczeń jest tak duża, że całe fragmenty młodego lasu wymagają ponownego odnowienia – podsumowuje Witold Białkowski, nadleśniczy Nadleśnictwa Runowo.
Kupuj z legalnego źródła
Leśnicy podkreślają, że nie ma potrzeby rezygnować z ozdób wykonanych ze stroiszu – ważne, by pochodziły one z legalnych źródeł. Stroisz można pozyskać z plantacji lub z zabiegów pielęgnacyjnych prowadzonych przez Lasy Państwowe, takich jak trzebieże i czyszczenia. Sprzedawcy legalnego stroiszu posiadają odpowiednie dokumenty potwierdzające jego pochodzenie. Wybierając takie ozdoby, wspieramy nie tylko zrównoważoną gospodarkę leśną i chronimy przyrodę przed dewastacją, ale też pozwalamy rozwijać się lokalnym przedsiębiorcom.
Patrole w lasach i kontrole drogowe
W ramach akcji „Stroisz” Straż Leśna prowadzi wzmożone kontrole w miejscach szczególnie narażonych na kradzieże, a także na okolicznych drogach. Sprawdzana jest legalność pochodzenia stroiszu oraz prowadzony jest nadzór nad ruchem pojazdów mogących przewozić nielegalnie pozyskane gałęzie.
- W działaniach leśników wspierają nowoczesne technologie – kamery leśne, fotopułapki i drony. Jak co roku, w akcję włączają się także inne służby mundurowe, aby maksymalnie przeciwdziałać szkodnictwu leśnemu. Wspólne patrole, np. Straży Leśnej i Policji zapobiegają także kłusownictwu, zaśmiecaniu lasów i nielegalnym rajdom terenowym kierowców motocykli crossowych i quadów – mówi Łukasz Przypaśniak, p.o. Główny Inspektor Straży Leśnej Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych.
Co roku, Straż Leśna przeprowadza ponad 4000 kontroli i wystawia około 500 mandatów (w wysokości do 500 zł) za nielegalną sprzedaż stroiszu. Ponadto, Straż Leśna ma również możliwość wnioskowania do sądu o ukaranie grzywną w wysokości do 5000 zł.
Celem akcji „Stroisz” jest ochrona zasobów leśnych, edukacja społeczeństwa oraz wspieranie odpowiedzialnych praktyk w handlu produktami naturalnymi pochodzenia leśnego.
- Las jest dobrem wspólnym, a jego ochrona to nasz wspólny obowiązek. Dlatego apelujemy, by wybierać stroisz z legalnych źródeł. To prosty sposób, by łączyć szacunek dla bliskich z troską o przyrodę – dodaje Anna Choszcz-Sendrowska, rzecznik prasowy Lasów Państwowych.
Akcja „Stroisz” to nie tylko walka z nielegalnym pozyskiwaniem gałęzi, ale także przypomnienie o odpowiedzialnym korzystaniu z darów natury. Dzięki zaangażowaniu leśników i służb mundurowych możliwe jest ograniczenie szkód wyrządzanych w lasach i ochrona młodych drzew przed dewastacją. Wybierając legalny stroisz, każdy z nas może przyczynić się do ochrony przyrody i zachowania piękna polskich lasów dla przyszłych pokoleń.
Więcej na temat stroiszu dowiecie się z odcinka cyklu "Oblicza lasów":
