Wydawca treści Wydawca treści

Samochód

25.01.2015 | Jarosław Szałata

Czy mogę wjechać samochodem do lasu? Skąd mam wiedzieć czy droga jest publiczna czy leśna? Czy strażnik leśny może nałożyć mandat? - odpowiedzi na te i inne pytania.

Czy mogę wjechać samochodem do lasu?

Zasady udostępniania lasów są precyzyjnie opisane w rozdziale 5. Ustawy o lasach. Wynika z niej, że ruch motorowerem, pojazdem silnikowym (samochodem, motocyklem czy quadem), a także zaprzęgiem konnym dopuszczalny jest tylko drogami publicznymi. Każdym pojazdem można wjechać do lasu drogą leśną tylko wtedy, gdy jest wyraźnie ona oznaczona drogowskazami dopuszczającymi ruch (np. wskazany jest kierunek i odległość dojazdu do miejscowości, ośrodka wypoczynkowego czy parkingu leśnego). Nie dotyczy to inwalidów, którzy poruszają się pojazdami przystosowanymi do ich potrzeb.

Uwaga! Na drogach leśnych nie muszą być ustawione szlabany i znaki zakazujące poruszania się po nich, gdyż zakaz ten wynika wprost z zapisów ustawy o lasach. Obowiązuje on cały rok, nie tylko w okresie zagrożenia pożarowego.

Także jazdę konną po lesie ustawa dopuszcza tylko drogami wyznaczonymi przez właściwego nadleśniczego.

Wszystkie te przepisy nie dotyczą pracowników nadleśnictw w czasie wykonywania obowiązków służbowych, właścicieli lasów w ich własnych lasach, osób wykonujących i kontrolujących gospodarkę leśną, służb ratujących zdrowie i mienie ludzkie (policja, straż pożarna, pogotowie ratunkowe), myśliwych wykonujących zadania gospodarcze oraz właścicieli pasiek zlokalizowanych w lasach.

Skąd mam wiedzieć czy droga jest publiczna czy leśna?

Nie ma, niestety, jednolitego i czytelnego systemu oznakowania dróg publicznych biegnących przez lasy. Jest to obowiązek zarządcy drogi, który powinien oznakować drogę zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ruchu drogowego oraz ustawy o lasach. Najlepiej kierować się ogólną zasadą wjeżdżania samochodem do lasu tylko tam, gdzie wyraźnie pozwalają na to znaki drogowe. Zgodnie z ustawą o lasach nie ma obowiązku oznakowania znakami zakazu dróg, gdzie nie wolno wjeżdżać. Należy zatem stosować zasadę, że droga nieoznakowana nie jest dopuszczona do ruchu.

Nadleśnictwa ustawiają tablice informacyjne z drogami wyznaczonymi do ruchu i miejscami parkingowymi. Można także szukać takich informacji w urzędach gmin i punktach informacji turystycznej.

Gdzie zostawić samochód wybierając się do lasu?

Wybierając się do lasu należy samochód pozostawić w miejscu oznaczonym jako parking lub miejsce postojowe. Zgodnie z art. 29 ustawy o lasach tylko tam można bezpiecznie parkować. Każde nadleśnictwo przygotowuje sieć parkingów leśnych oraz miejsc parkowania pojazdów. Informacje o nich można znaleźć na stronie internetowej nadleśnictwa. Najłatwiej na nią trafić wpisując adres www.lasy.gov.pl, a potem wybierając odpowiednią dyrekcję regionalną i nadleśnictwo.

Nie należy pozostawiać samochodów przed szlabanami i na poboczach dróg, nawet jeśli są one dopuszczone do ruchu, ponieważ utrudnia to ich gospodarcze wykorzystanie.

Czy strażnik leśny może zatrzymać samochód i wylegitymować kierowcę?

Strażnik leśny, podobnie jak inni pracownicy Służby Leśnej, którzy mają uprawnienia strażnika leśnego, mogą, zgodnie z art.29c Ustawy prawo o ruchu drogowym, zatrzymywać pojazdy i legitymować kierowców na terenie lasów. Jeżeli kierowca pojazdu nie zastosował się do przepisów i znaków drogowych dotyczących zakazu wjazdu, zatrzymywania się i postoju obowiązujących na terenie lasów musi liczyć się z tym, że strażnik leśny może go zatrzymać, wylegitymować i wydać polecenie co do zachowania się na drodze. Jeżeli samochód przewozi drewno lub zachodzi uzasadnione podejrzenie, że kierowca popełnił w lesie przestępstwo, strażnik leśny może zatrzymywać pojazd do kontroli także poza terenem leśnym.

Zgodnie z zapisami ustawy o lasach strażnik leśny ma także prawo do legitymowania innych osób, np. świadków wykroczeń i przestępstw, nakładania oraz pobierania grzywien (mandatów karnych), odbierania za pokwitowaniem przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub wykroczenia oraz narzędzi i środków służących do ich popełnienia.

Należy się liczyć także z tym, że wobec osób uniemożliwiających kontrolę strażnik leśny ma prawo stosować środki przymusu bezpośredniego łącznie z użyciem broni.

Czy strażnik leśny może nałożyć mandat?

Strażnik leśny i pracownik Służby Leśnej mający uprawnienia strażnika np. leśniczy, ma prawo do nałożenia grzywny w formie mandatu karnego o wysokości od 20 do 500 złotych. Grzywny są nakładane za wykroczenia określone w kodeksie wykroczeń (np. wjazd i parkowanie pojazdu w miejscu niedozwolonym, niszczenie grzybów i grzybni, płoszenie, zabijanie dzikich zwierząt, niszczenie lęgów ptasich mrowisk itd.), w ustawie o ochronie przyrody (np. wypalanie roślinności, uszkadzanie drzew i krzewów) oraz za wykroczenia określone w prawie łowieckim.

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenie stanowi, że grzywny są nakładane w zasadzie w formie mandatu kredytowanego, wręczanego sprawcy wykroczenia za pokwitowaniem odbioru. Mandat staje się prawomocny po pokwitowaniu jego odbioru przez ukaranego, a należność grzywny należy uiścić w terminie 7 dni na konto widniejące na blankiecie mandatu.

W przypadku gdy sprawcą wykroczenia jest osoba czasowo przebywająca na terenie naszego kraju lub osoba nie mająca stałego miejsca zamieszkania i pobytu, nakłada się mandat karny gotówkowy. W takiej sytuacji należność wpłaca się od razu osobie, która nałożyła mandat.

W sytuacji, gdy wyrządzona szkoda jest znaczna (np. skradziono drewno, zniszczono fragment lasu, budowlę lub urządzenie) i kwalifikuje się to do wyższej kary niż pięćsetzłotowy mandat, strażnik leśny występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie i pełni rolę oskarżyciela publicznego. Wtedy grzywnę nakłada sąd, który dodatkowo może także orzec np. wypłacenie nawiązki za spowodowaną szkodę.

Najnowsze aktualności Najnowsze aktualności

Międzynarodowy Dzień Lasów: lasy dla gospodarki i bezpieczeństwa

Ruszyła akcja bezpośrednia w ochronie przeciwpożarowej lasów

XXV Targi LAS-EXPO W KIELCACH

Akcja „Wieniec” 2026 - ogólnopolskie działania Straży Leśnej

Choinka dla życia: podaruj krew, odbierz świąteczne drzewko

Polecane artykuły Polecane artykuły

Powrót

Charakterystyka Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski

16.09.2025 | Paweł Kosiarz

Budynek nadlesnictwa mały.jpg

Nadleśnictwo Ostrowiec Św. jest jedną z 23 jednostek organizacyjnych Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu.

1. Rys historyczny Nadleśnictwa Ostrowiec Św.:

Grunty zarządzane obecnie przez Nadleśnictwo Ostrowiec Świętokrzyski, na przestrzeni lat, wchodziły w skład kilku Nadleśnictw: Ostrowiec, Bałtów, Ożarów (Ćmielów). Nadleśnictwo Ostrowiec zostało utworzone w 1945 roku z lasów własności prywatnej, przejętych na rzecz Skarbu Państwa na mocy dekretu PKWN z dnia 12.12.1944 r. oraz częściowo z lasów państwowych i lasów byłego Towarzystwa Akcyjnego „Starachowice”. Lasy znajdujące się w kompleksie „Zagaje” stanowiły przed 1939r. własność państwową i podlegały administracyjnie Nadleśnictwu Rataje.

Na mocy dekretu PKWN przejęto na rzecz Skarbu Państwa, lasy stanowiące własność prywatną właścicieli ziemskich i utworzono Nadleśnictwo Ożarów z siedzibą kolejno: w Bałtowie, Ożarowie, Ćmielowie. W roku 1959 zmieniono nazwę Nadleśnictwa Ożarów na Nadleśnictwo Ćmielów.

Z dniem 1.10.1946 wyłączono z Nadleśnictwa Ożarów część kompleksów leśnych o powierzchni 3582,54 ha i utworzono Nadleśnictwo Bałtów z siedzibą w miejscowości Glina.

Nadleśnictwo tworzyły dawne majątkowe lasy własności prywatnej: księcia Ksawerego Drucki-Lubeckiego - (majątki: Narożniki, Ulów, Dunale pow.-2178,31 ha), Gombrowicza - (majątek Potoczek pow.- 990,96 ha), Jankowskiego - (majątek Pętkowice pow.- 413,27 ha).

W wyniku Zarządzenia Nr Np-4-003/72 Dyrektora OZLP w Radomiu z dnia 20.11.1972 r. z dniem 1.01.1973 r. zlikwidowano Nadleśnictwo Bałtów jako samodzielną jednostkę administracyjną Lasów Państwowych, a grunty włączono do Nadlesnictwa Ostrowiec jako obręb Bałtów.

2. Położenie administracyjne:

Według podziału administracyjnego kraju grunty Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski są usytuowane we wschodniej części województwa świętokrzyskiego, na terenie czterech powiatów:

opatowskiego w 4 gminach: Ożarów w tym miasto, Sadowie, Tarłów, Wojciechowice;
ostrowieckiego w 6 gminach: Bałtów, Bodzechów, Ćmielów w tym miasto, Kunów w tym miasto, Ostrowiec Świętokrzyski, Waśniów;
sandomierskiego w 2 gminach: Dwikozy, Zawichost w tym miasto;
starachowickiego w gminie Brody.

Gmina, Powiat, Województwo	Grupy kategorii użytkowania					Ogółem
	Leśna zalesiona	Leśna niezalesiona	Związana z gospodarką leśną	Lasy razem	Nieleśna	Ogółem
	Powierzchnia [ha]
1	2	3	4	5	6	7
gm. Ożarów w tym miasto	1171,7584	6,0283	20,8731	1198,6598	10,4377	1209,0975
gm. Sadowie	1,8900	0,2200	-	2,1100	-	2,1100
gm. Tarłów	350,1397	11,0924	3,5206	364,7527	3,0600	367,8127
gm. Wojciechowice	78,8734	0,3568	1,1566	80,3868	0,5832	80,9700
powiat opatowski	1602,6615	17,6975	25,5503	1645,9093	14,0809	1659,9902
gm. Bałtów	3343,5582	5,8190	97,9188	3447,2960	26,3594*	3473,6554*
gm. Bodzechów	2156,5739	6,8842	57,2161	2220,6742	16,1714	2236,8456
gm. Ćmielów w tym miasto	2799,2555	21,5190	64,4169	2885,1914	39,2590	2924,4504
gm. Kunów w tym miasto	4224,1046	28,4488	112,6087	4365,1621	29,1742	4394,3363
gm. Ostrowiec Świętokrzyski	28,3127	1,2419	0,7149	30,2695	0,0319*	30,3014*
gm. Waśniów	196,5709	0,7170	2,8211	200,1090	1,4419	201,5509
powiat ostrowiecki	12748,3758	64,6299	335,6965	13148,7022	112,4378*	13261,1400*
gm. Dwikozy	91,9511	-	0,4789	92,4300	5,0200	97,4500
gm. Zawichost w tym miasto	368,1596	0,2069	5,0590	373,4255	-	373,4255
powiat sandomierski	460,1107	0,2069	5,5379	465,8555	5,0200	470,8755
gm. Brody	2122,6744	11,3796	67,5690	2201,6230	22,0654	2223,6884
powiat starachowicki	2122,6744	11,3796	67,5690	2201,6230	22,0654	2223,6884
województwo Świętokrzyskie	16933,8224	93,9139	434,3537	17462,0900	153,6041*	17615,6941*
Ogółem	16933,8224	93,9139	434,3537	17462,0900	153,6041*	17615,6941*

Tabela 1. Zestawienie powierzchni w zarządzie Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski wg jednostek podziału administracyjnego kraju.

3. Podział powierzchniowy:

Podział powierzchniowy gruntów Nadleśnictwa jest podziałem w głównej mierze regularnym, na ogół sztucznym, w niektórych miejscach opartym o przebiegające przez jego tereny drogi publiczne i leśne. Siatkę podziału powierzchniowego tworzą linie ostępowe oraz przecinające je pod kątem prostym lub zbliżonym do prostego, linie oddziałowe.

Podział powierzchniowy oznaczony jest na gruncie kamiennymi słupami oddziałowymi, umieszczonymi na skrzyżowaniach linii podziału powierzchniowego. Większość tych linii jest dobrze widoczna, a ich szerokość wynosi 6 lub 4 m.

Wg stanu na 01.01.2024 roku, całość gruntów Nadleśnictwa podzielona jest na 2 obręby leśne, w skład których wchodzi 16 leśnictw. Ich szczegółową powierzchnię z podziałem na podstawowe grupy użytków oraz przynależność oddziałów przedstawiono w zamieszczonej poniżej tabeli.

Nr	Nazwa leśnictwa	Siedziba	Powierzchnia [ha]			Powierzchnia ogółem [ha]
			Grunty leśne		Grunty nieleśne
			zalesione i niezalesione	związane z gosp. leśną	Grunty nieleśne
1	2	3	5	6	7	8
01	Czyżów	9l	1 028,24	14,08	8,14	1 050,46
02	Stróża	49b	1 039,95	18,52	10,52	1 068,99
03	Skałecznica	64i	1 125,73	31,25	9,57	1 166,55
04	Piaski	147p	1 063,01	17,05	15,15	1 095,21
05	Przyborów	201j	1 035,40	26,82	11,15	1 073,37
06	Jeziórko	Wieś Magonie	959,54	27,93	16,01	1 003,48
1	Razem Obręb Ćmielów		6 251,87	135,65	70,54	6 458,06
07	Potoczek	349n	925,33	21,85	5,85	953,03
08	Zamoście	349n	806,27	14,68	7,41*	828,36*
09	Narożniki	349n	897,01	23,69	7,56	928,26
10	Bałtów	435s	1 067,64	43,29	7,62	1 118,55
11	Zwierzyniec	125k	1 237,38	28,89	6,60*	1 272,87*
12	Jeleniec	77d	1 136,41	30,42	1,00	1 167,83
13	Janik	144j	993,39	22,57	10,44	1 026,40
14	Sadłowizna	162g	1 134,34	39,42	13,59	1 187,35
15	Połągiew	221y	1 334,98	47,56	12,56	1 395,10
16	Krynki	294k	1 243,34	26,72	10,41	1 280,47
2	Razem Obręb Ostrowiec		10 776,09	299,09	83,04	11 158,22
Obręby razem			17 027,96	434,74	153,58	17 616,20

Tabela 2. Podział na leśnictwa w Nadleśnictwie Ostrowiec Świętokrzyski.

4. Charakterystyka warunków przyrodniczych w Nadleśnictwie Ostrowiec Św.

4.1. Regionalizacja przyrodniczo-leśna

Według regionalizacji przyrodniczo-leśnej, lasy Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski położone są na terenie Krainy Małopolskiej (VI) oraz następujących mezoregionach:

Obręb Ćmielów

Kraina Małopolska (VI)

mezoregion - Wyżyny Zachodniolubelskiej (VI.4)
- mezoregion - Przedgórza Iłżeckiego (VI.22)
- mezoregion - Opatowski (VI.28)
- mezoregion - Niziny Nadwiślańskiej (VI.29) - poza gruntami LP.

Obręb Ostrowiec

Kraina Małopolska (VI)

mezoregion - Równiny Radomsko-Kozienickiej (VI.3)

mezoregion - Wyżyny Zachodniolubelskiej (VI.4)

mezoregion - Przedgórza Iłżeckiego (VI.22)

mezoregion - Puszczy Świętokrzyskiej (VI.23)

mezoregion - Opatowski (VI.28)

4.2. Warunki glebowe, klimatyczne i wodne

4.2.1. Warunki glebowe
Na terenie Nadleśnictwa przeważającą grupą utworów geologiczno-glebowych są osady akumulacji lodowcowej (piaski wodnolodowcowe, gliny zwałowe, pyły zastoiskowe, piaski zwałowe) charakteryzujące się wysokim stopniem trofizmu, występujące na żyźniejszych siedliskach borów i lasów mieszanych oraz lasów świeżych. Znaczny udział stanowią: zwietrzeliny skał starszych od czwartorzędu (zwietrzeliny skał mezozoicznych kredowych i jurajskich: piaszczyste, gliniaste, pylaste), które są podłożem dla siedlisk wyżynnych oraz osady akumulacji bagiennej i rzecznej (torfy i mursze) związane z siedliskami wilgotnymi i bagiennymi, a niekiedy łęgowymi. Utwory akumulacji lodowcowej, zalegające na zwietrzelinach skał starszych występują głównie na siedliskach lasów mieszanych lasów świeżych. Utwory akumulacji eolicznej (piaski eoliczne, piaski eoliczne wydm śródlądowych) stanowią podłoże dla ubogich siedlisk borów, borów mieszanych, rzadko uboższych lasów mieszanych.

W ścisłym związku z utworami geologiczno-glebowymi, składem mechanicznym gleb
i warunkami wilgotnościowymi wyróżniono i opisano 16 typów gleb, wg obowiązującej aktualnie klasyfikacji gleb leśnych Polski (PTG 2000).

4.2.2. Warunki klimatyczne w Nadleśnictwie

Zgodnie z regionalizacją klimatyczną przedstawioną w opracowaniu Klimat Polski, teren Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski zalicza się do Regionu Wschodniomałopolskiego (R-XXI) i Regionu Sandomierskiego (R-XXII).

Region Wschodniomałopolski obejmuje wschodnią część Wyżyny Małopolskiej, zachodni fragment Wyżyny Lubelskiej oraz południowy skraj Niziny Mazowieckiej.

Odznacza się ona klimatem przejściowym między klimatem środkowoeuropejskim i subkontynentalnym. Cechą charakterystyczną omawianego obszaru jest mała liczba dni z pogodą umiarkowanie ciepłą.

Rozkład wiatrów jest typowy dla terenów nizinnych Polski centralnej. W okresie letnim dominują wiatry z kierunków zachodnich i północno-zachodnim, a zimą południowo-zachodnie
i wschodnie. Natężenie wiatrów jest słabe i średnie.

Region Sandomierski obejmuje Kotlinę Sandomierską. Region wyróżnia się bardzo licznymi dniami z pogodą umiarkowanie ciepłą i słoneczną. Charakterystyczne dla omawianego terenu jest bardzo częste pojawienie się dni przymrozkowych umiarkowanie zimnych.

4.2.3. Warunki wodne w Nadleśnictwie

Zgodnie z ,,Podziałem hydrograficznym Polski” (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej część 1 i 2 - Warszawa 2005) obszar Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski położony jest
w dorzeczu Wisły i obejmuje następujące zlewnie:

- pierwszego rzędu - Wisła,

- drugiego rzędu - Kamienna, Opatówka,

- trzeciego rzędu - Świślina, Kamionka,

- czwartego rzędu - Węgierka, Pokrzywianka.

Grunty Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski położone są w zasiegu lewobrzeżnej zlewni Wisły.

Cieki wodne zasilają zbiorniki wodne takie jak: zalew w Brodach, zalew w Wiórach, zbiornik „Topiołki” w Piaskach Brzóstowskich, zbiornik w Gutwinie, Czarne Jezioro w Dębnie.

Ponadto występują mniejsze cieki wodne takie jak: Modła, Struga Denkowska, Łacha, Stare Wiślisko, Przepaść, Czyżówka, które zbierają wody z tego terenu, spełniając ważną rolę gospodarce wodnej. Mniejsze cieki wodne płynące w kompleksach leśnych, niekiedy wpływają do bezodpływowych obniżeń terenu, o nieprzepuszczalnym podłożu, przyczyniając się do powstawania obszarów podmokłych, gromadzących znaczne zasoby wody.

Typy siedliskowe lasu (TSL) w Nadleśnictwie

Typ siedliskowy lasu (TSL) - podstawowa jednostka w klasyfikacji siedlisk leśnych, obejmująca wszystkie powierzchnie leśne o zbliżonych warunkach siedliskowych wykazując podobne możliwości produkcyjne. Diagnoza typów siedliskowych lasu jest wykorzystywana przy planowaniu i doborze gatunków drzew, preferowanych w danych warunkach siedliska. Typy siedliskowe lasu mogą się różnić składem florystycznym, strukturą, trwałością, żyznością i wilgotnością gleby, klimatem, ukształtowaniem terenu i jego budową geologiczną.

Typ siedliskowy lasu	Nadleśnictwo
	Nadleśnictwo
	[ha]	[%]
1	2	3
Bs	4,04	0,02
Bśw	675,01	3,96
BMśw	3948,41	23,19
BMw	58,90	0,35
LMśw	8197,45	48,14
LMw	83,05	0,49
Lśw	2534,75	14,88
Lw	38,24	0,22
Ol	47,48	0,28
OlJ	43,68	0,26
Lł	12,57	0,07
BMWyżśw	18,00	0,11
LMWyżśw	629,67	3,70
KMWyżw	6,24	0,04
LWyżśw	729,04	4,28
LWyżw	1,43	0,01
Razem	17027,96	100,00

Tabela 3. Udział powierzchniowy typów siedlisk lasu w Nadleśnictwie.

Typami siedliskowymi lasu obejmującymi największe powierzchnie w Nadleśnictwie Ostrowiec Świętokrzyski są: LMśw (48,14%), BMśw (23,19%) i Lśw (14,88%) o łącznej powierzchni 14680,61 ha, co stanowi 86,21% całej powierzchni leśnej w Nadleśnictwie.

W zestawionej poniżej tabeli przedstawiono rozdział powierzchni leśnej Nadleśnictwa na zasadnicze grupy siedlisk pod względem żyzności, fizjografii i uwilgotnienia. Wynika z niej, że w Nadleśnictwie Ostrowiec Świętokrzyski największy udział mają siedliska lasów mieszanych ze świeżym wariantem uwilgotnienia.
Lasy Nadleśnictwa cechuje dość duża żyzność, gdyż lasy mieszane i lasy obejmują ponad 72% powierzchni leśnej. Pod względem uwilgotnienia we wszystkich obrębach leśnych dominują siedliska świeże.

5. Gospodarka leśna na gruntach niebędących własnością Skarbu Państwa

Nadleśnictwo Ostrowiec Świętokrzyski od 2022 roku nie sprawuje nadzoru nad lasami niepaństwowymi, tj. lasami położonymi w jego zasięgu terytorialnym, ale poza jego zarządem. Nadzór nad tymi lasami sprawują właściwe terytorialnie starostwa powiatowe. Nadleśnictwo sporządza jednak nieodpłatnie plany zalesień i plany inwestycyjne w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (WPR 2023-2027).

Zobacz »