Asset Publisher
Nordic walking
Nordic walking to prawdziwy fenomen, jeden z najpopularniejszych sportów w Polsce i Europie, młodszy niż większość osób go uprawiających.
Za praojców nordic walkingu można uznać fińskich narciarzy, którzy w latach 30. XX w. włączyli spacery z kijkami narciarskimi do swojego letniego treningowego. Ale historia sportu, którą znamy dziś, jest o wiele krótsza.
Tak się zaczęło
W 1988 r. Amerykanin Tom Rutlin nieco przerobił zwykłe zjazdowe kijki narciarskie i zaczął promować marsz z nimi, jako oddzielną formę aktywności: exerstrider. Prawie w tym samym czasie Fin Marko Kantaneva wręczył podczas letnich przygotowań kijki narciarskie swoim uczniom trenującym biegi narciarskie. Na podstawie obserwacji młodych zawodników oraz badań przeprowadzonych później w Finnish Sports Institute w Vierumäki, Kantaneva napisał pracę magisterską poświęconą sauvakävely, czyli „chodzeniu z kijami". Nazwa nordic walking powstała 1997 r., kiedy fińska firma Exel postanowiła wykorzystać pomysł Kantanevy i wypuściła na rynek pierwsze kije specjalnie zaprojektowane do chodzenia. Tak rozpoczęła się ekspansja jednej z najszybciej zdobywających popularność form aktywności.
Nordic walking był skazany na sukces. Jest idealną dyscypliną w czasach, kiedy tak popularny jest trend active ageing, czyli aktywności osób starszych. Ci, którzy nie czują się na siłach, żeby biegać, jeździć na rowerze czy pływać, zawsze mogą chwycić za kije – bo to zbawienie, dla osób, mających problem nawet ze zwykłym poruszaniem się. Z tego powodu do nordic walkingu przylgnęła nawet opinia trochę niepoważnego „sportu dla emerytów". To błąd. W Skandynawii uprawiają go dosłownie wszyscy, a w Findlandii został nawet włączony do programu wychowania fizycznego w szkołach. Pamiętajmy, nordic walking powstał jako element treningu narciarzy biegowych. Kto widział zdjęcie Norweżki Marit Bjoergen, wie, że ten sport uprawiają twardziele. Nordic walking wykorzystuje oczywiście w swoich treningach także Justyna Kowalczyk.
O co w tym chodzi?
Po co nam w ogóle potrzebne te kije? Czym różni się to od normalnego spaceru? Okazuje się, że podczas zwykłego marszu wykorzystujemy zaledwie 40 proc. naszych mięśni. Ruchy wykonywane podczas marszu z kijami angażują prawie 90 proc. mięśni. A więc nordic walking dużo intensywniej wzmacnia nasze ciało. Przy tym, dzięki kijkom, działają na nie mniejsze obciążenia. Taka aktywność jest więc bezpieczniejsza dla osób otyłych lub z problemami ze stawami kolanowymi. Kijki wymuszają też bardziej wyprostowana sylwetkę i poprawiają stabilność na nierównym terenie.
Uprawianie tego sportu przez godzinę pozwala spalić 400-700 kalorii, czyli o 20-40 proc. więcej niż podczas zwykłego spaceru. Mocniej pracują także płuca – o 20-60 proc. niż w czasie marszu.
Takie efekty osiągniemy oczywiście tylko wtedy, jeśli będziemy stosować odpowiednią technikę marszu. Najpierw zakładamy na ręce paski kijków, tak, by nie były zbyt luźne. Później swobodnie opuszczamy ręce wzdłuż tułowia i ciągniemy kije. Marsz zaczynamy naturalnie, wahadłowo poruszając rękami. Kiedy ramię jest w górze, chwytamy rękojeść kija i cofamy ramię wywierając delikatny nacisk. Kiedy ramię będzie na wysokości biodra, puszczamy rękojeść i znów unosimy ramię, ciągnąc kij. Kiedy wypadniemy z rytmu najlepiej wznowić marsz od ciągnięcia kijów. Kiedy nie jesteśmy pewni swojej techniki, powinniśmy poprosić o konsultacje trenera. To niewielki wydatek, dzięki któremu nasz wysiłek będzie efektywny.
Zapraszamy do lasu
Las jest wydaje się naturalnym środowiskiem dla uprawiania nordic walking. Miękkie leśne ścieżki amortyzują wstrząsy, dzięki czemu spacer po nich jest mniej obciążający stawy niż po chodniku czy asfalcie. Zaletą jest także ich nierówność – dzięki temu nasze mięśnie i stawy pracują w większym zakresie. No i to czyste leśne powietrze…
Nie dziwi więc, że, szczególnie w czasie wakacji, w niektórych lasach można spotkać więcej osób spacerujących z kijami niż bez. Leśnicy już dawno zauważyli, że, stawiając na nordic walking, przyciągną do lasów więcej turystów, więc tworzą kolejne ścieżki do uprawiania tego sportu oraz organizują imprezy dla jego miłośników. Dziś trudniej znaleźć nadleśnictwo, gdzie nie ma specjalnej trasy, niż takie, gdzie one są. Wiele, jeśli nie większość, oznakowana jest tablicami zgodnymi z ogólnoeuropejskimi standardami nordic walking. Na tablicach znajdują się mapy oraz wskazówki dotyczące techniki, doboru sprzętu i walorów zdrowotnych tego sportu. Informacje na temat tras i planowanych imprez można znaleźć na stronach internetowych Lasów Państwowych, regionalnych dyrekcji, nadleśnictw oraz w serwisie Czaswlas.pl.
Asset Publisher
Asset Publisher
Charakterystyka Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski
Charakterystyka Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski
Nadleśnictwo Ostrowiec Św. jest jedną z 23 jednostek organizacyjnych Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu.
1. Rys historyczny Nadleśnictwa Ostrowiec Św.:
Grunty zarządzane obecnie przez Nadleśnictwo Ostrowiec Świętokrzyski, na przestrzeni lat, wchodziły w skład kilku Nadleśnictw: Ostrowiec, Bałtów, Ożarów (Ćmielów). Nadleśnictwo Ostrowiec zostało utworzone w 1945 roku z lasów własności prywatnej, przejętych na rzecz Skarbu Państwa na mocy dekretu PKWN z dnia 12.12.1944 r. oraz częściowo z lasów państwowych i lasów byłego Towarzystwa Akcyjnego „Starachowice”. Lasy znajdujące się w kompleksie „Zagaje” stanowiły przed 1939r. własność państwową i podlegały administracyjnie Nadleśnictwu Rataje.
Na mocy dekretu PKWN przejęto na rzecz Skarbu Państwa, lasy stanowiące własność prywatną właścicieli ziemskich i utworzono Nadleśnictwo Ożarów z siedzibą kolejno: w Bałtowie, Ożarowie, Ćmielowie. W roku 1959 zmieniono nazwę Nadleśnictwa Ożarów na Nadleśnictwo Ćmielów.
Z dniem 1.10.1946 wyłączono z Nadleśnictwa Ożarów część kompleksów leśnych o powierzchni 3582,54 ha i utworzono Nadleśnictwo Bałtów z siedzibą w miejscowości Glina.
Nadleśnictwo tworzyły dawne majątkowe lasy własności prywatnej: księcia Ksawerego Drucki-Lubeckiego - (majątki: Narożniki, Ulów, Dunale pow.-2178,31 ha), Gombrowicza - (majątek Potoczek pow.- 990,96 ha), Jankowskiego - (majątek Pętkowice pow.- 413,27 ha).
W wyniku Zarządzenia Nr Np-4-003/72 Dyrektora OZLP w Radomiu z dnia 20.11.1972 r. z dniem 1.01.1973 r. zlikwidowano Nadleśnictwo Bałtów jako samodzielną jednostkę administracyjną Lasów Państwowych, a grunty włączono do Nadlesnictwa Ostrowiec jako obręb Bałtów.
2. Położenie administracyjne:
Według podziału administracyjnego kraju grunty Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski są usytuowane we wschodniej części województwa świętokrzyskiego, na terenie czterech powiatów:
- opatowskiego w 4 gminach: Ożarów w tym miasto, Sadowie, Tarłów, Wojciechowice;
- ostrowieckiego w 6 gminach: Bałtów, Bodzechów, Ćmielów w tym miasto, Kunów w tym miasto, Ostrowiec Świętokrzyski, Waśniów;
- sandomierskiego w 2 gminach: Dwikozy, Zawichost w tym miasto;
- starachowickiego w gminie Brody.
-
Tabela 1. Zestawienie powierzchni w zarządzie Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski wg jednostek podziału administracyjnego kraju.Gmina,
Powiat,
Województwo
Grupy kategorii użytkowania
Ogółem
Leśna
zalesionaLeśna
niezalesionaZwiązana z gospodarką leśną
Lasy razem
Nieleśna
Powierzchnia [ha]
1
2
3
4
5
6
7
gm. Ożarów w tym miasto
1171,7584
6,0283
20,8731
1198,6598
10,4377
1209,0975
gm. Sadowie
1,8900
0,2200
-
2,1100
-
2,1100
gm. Tarłów
350,1397
11,0924
3,5206
364,7527
3,0600
367,8127
gm. Wojciechowice
78,8734
0,3568
1,1566
80,3868
0,5832
80,9700
powiat opatowski
1602,6615
17,6975
25,5503
1645,9093
14,0809
1659,9902
gm. Bałtów
3343,5582
5,8190
97,9188
3447,2960
26,3594*
3473,6554*
gm. Bodzechów
2156,5739
6,8842
57,2161
2220,6742
16,1714
2236,8456
gm. Ćmielów w tym miasto
2799,2555
21,5190
64,4169
2885,1914
39,2590
2924,4504
gm. Kunów w tym miasto
4224,1046
28,4488
112,6087
4365,1621
29,1742
4394,3363
gm. Ostrowiec Świętokrzyski
28,3127
1,2419
0,7149
30,2695
0,0319*
30,3014*
gm. Waśniów
196,5709
0,7170
2,8211
200,1090
1,4419
201,5509
powiat ostrowiecki
12748,3758
64,6299
335,6965
13148,7022
112,4378*
13261,1400*
gm. Dwikozy
91,9511
-
0,4789
92,4300
5,0200
97,4500
gm. Zawichost w tym miasto
368,1596
0,2069
5,0590
373,4255
-
373,4255
powiat sandomierski
460,1107
0,2069
5,5379
465,8555
5,0200
470,8755
gm. Brody
2122,6744
11,3796
67,5690
2201,6230
22,0654
2223,6884
powiat starachowicki
2122,6744
11,3796
67,5690
2201,6230
22,0654
2223,6884
województwo
Świętokrzyskie16933,8224
93,9139
434,3537
17462,0900
153,6041*
17615,6941*
Ogółem
16933,8224
93,9139
434,3537
17462,0900
153,6041*
17615,6941*
3. Podział powierzchniowy:
Podział powierzchniowy gruntów Nadleśnictwa jest podziałem w głównej mierze regularnym, na ogół sztucznym, w niektórych miejscach opartym o przebiegające przez jego tereny drogi publiczne i leśne. Siatkę podziału powierzchniowego tworzą linie ostępowe oraz przecinające je pod kątem prostym lub zbliżonym do prostego, linie oddziałowe.
Podział powierzchniowy oznaczony jest na gruncie kamiennymi słupami oddziałowymi, umieszczonymi na skrzyżowaniach linii podziału powierzchniowego. Większość tych linii jest dobrze widoczna, a ich szerokość wynosi 6 lub 4 m.
Wg stanu na 01.01.2024 roku, całość gruntów Nadleśnictwa podzielona jest na 2 obręby leśne, w skład których wchodzi 16 leśnictw. Ich szczegółową powierzchnię z podziałem na podstawowe grupy użytków oraz przynależność oddziałów przedstawiono w zamieszczonej poniżej tabeli.
|
Nr |
Nazwa leśnictwa |
Siedziba |
Powierzchnia [ha] |
Powierzchnia ogółem [ha] |
||
|
Grunty leśne |
Grunty nieleśne |
|||||
|
zalesione i niezalesione |
związane z gosp. leśną |
|||||
|
1 |
2 |
3 |
5 |
6 |
7 |
8 |
|
01 |
Czyżów |
9l |
1 028,24 |
14,08 |
8,14 |
1 050,46 |
|
02 |
Stróża |
49b |
1 039,95 |
18,52 |
10,52 |
1 068,99 |
|
03 |
Skałecznica |
64i |
1 125,73 |
31,25 |
9,57 |
1 166,55 |
|
04 |
Piaski |
147p |
1 063,01 |
17,05 |
15,15 |
1 095,21 |
|
05 |
Przyborów |
201j |
1 035,40 |
26,82 |
11,15 |
1 073,37 |
|
06 |
Jeziórko |
Wieś Magonie |
959,54 |
27,93 |
16,01 |
1 003,48 |
|
1 |
Razem Obręb Ćmielów |
6 251,87 |
135,65 |
70,54 |
6 458,06 |
|
|
07 |
Potoczek |
349n |
925,33 |
21,85 |
5,85 |
953,03 |
|
08 |
Zamoście |
349n |
806,27 |
14,68 |
7,41* |
828,36* |
|
09 |
Narożniki |
349n |
897,01 |
23,69 |
7,56 |
928,26 |
|
10 |
Bałtów |
435s |
1 067,64 |
43,29 |
7,62 |
1 118,55 |
|
11 |
Zwierzyniec |
125k |
1 237,38 |
28,89 |
6,60* |
1 272,87* |
|
12 |
Jeleniec |
77d |
1 136,41 |
30,42 |
1,00 |
1 167,83 |
|
13 |
Janik |
144j |
993,39 |
22,57 |
10,44 |
1 026,40 |
|
14 |
Sadłowizna |
162g |
1 134,34 |
39,42 |
13,59 |
1 187,35 |
|
15 |
Połągiew |
221y |
1 334,98 |
47,56 |
12,56 |
1 395,10 |
|
16 |
Krynki |
294k |
1 243,34 |
26,72 |
10,41 |
1 280,47 |
|
2 |
Razem |
10 776,09 |
299,09 |
83,04 |
11 158,22 |
|
|
Obręby razem |
17 027,96 |
434,74 |
153,58 |
17 616,20 |
||
4. Charakterystyka warunków przyrodniczych w Nadleśnictwie Ostrowiec Św.
4.1. Regionalizacja przyrodniczo-leśna
Według regionalizacji przyrodniczo-leśnej, lasy Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski położone są na terenie Krainy Małopolskiej (VI) oraz następujących mezoregionach:
Obręb Ćmielów
- Kraina Małopolska (VI)
- mezoregion - Wyżyny Zachodniolubelskiej (VI.4)
- mezoregion - Przedgórza Iłżeckiego (VI.22)
- mezoregion - Opatowski (VI.28)
- mezoregion - Niziny Nadwiślańskiej (VI.29) - poza gruntami LP.
Obręb Ostrowiec
- Kraina Małopolska (VI)
- mezoregion - Równiny Radomsko-Kozienickiej (VI.3)
- mezoregion - Wyżyny Zachodniolubelskiej (VI.4)
- mezoregion - Przedgórza Iłżeckiego (VI.22)
- mezoregion - Puszczy Świętokrzyskiej (VI.23)
- mezoregion - Opatowski (VI.28)
4.2. Warunki glebowe, klimatyczne i wodne
4.2.1. Warunki glebowe
Na terenie Nadleśnictwa przeważającą grupą utworów geologiczno-glebowych są osady akumulacji lodowcowej (piaski wodnolodowcowe, gliny zwałowe, pyły zastoiskowe, piaski zwałowe) charakteryzujące się wysokim stopniem trofizmu, występujące na żyźniejszych siedliskach borów i lasów mieszanych oraz lasów świeżych. Znaczny udział stanowią: zwietrzeliny skał starszych od czwartorzędu (zwietrzeliny skał mezozoicznych kredowych i jurajskich: piaszczyste, gliniaste, pylaste), które są podłożem dla siedlisk wyżynnych oraz osady akumulacji bagiennej i rzecznej (torfy i mursze) związane z siedliskami wilgotnymi i bagiennymi, a niekiedy łęgowymi. Utwory akumulacji lodowcowej, zalegające na zwietrzelinach skał starszych występują głównie na siedliskach lasów mieszanych lasów świeżych. Utwory akumulacji eolicznej (piaski eoliczne, piaski eoliczne wydm śródlądowych) stanowią podłoże dla ubogich siedlisk borów, borów mieszanych, rzadko uboższych lasów mieszanych.
W ścisłym związku z utworami geologiczno-glebowymi, składem mechanicznym gleb
i warunkami wilgotnościowymi wyróżniono i opisano 16 typów gleb, wg obowiązującej aktualnie klasyfikacji gleb leśnych Polski (PTG 2000).
Zgodnie z regionalizacją klimatyczną przedstawioną w opracowaniu Klimat Polski, teren Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski zalicza się do Regionu Wschodniomałopolskiego (R-XXI) i Regionu Sandomierskiego (R-XXII).
Region Wschodniomałopolski obejmuje wschodnią część Wyżyny Małopolskiej, zachodni fragment Wyżyny Lubelskiej oraz południowy skraj Niziny Mazowieckiej.
Odznacza się ona klimatem przejściowym między klimatem środkowoeuropejskim i subkontynentalnym. Cechą charakterystyczną omawianego obszaru jest mała liczba dni z pogodą umiarkowanie ciepłą.
Rozkład wiatrów jest typowy dla terenów nizinnych Polski centralnej. W okresie letnim dominują wiatry z kierunków zachodnich i północno-zachodnim, a zimą południowo-zachodnie
i wschodnie. Natężenie wiatrów jest słabe i średnie.
Region Sandomierski obejmuje Kotlinę Sandomierską. Region wyróżnia się bardzo licznymi dniami z pogodą umiarkowanie ciepłą i słoneczną. Charakterystyczne dla omawianego terenu jest bardzo częste pojawienie się dni przymrozkowych umiarkowanie zimnych.
4.2.3. Warunki wodne w Nadleśnictwie
Zgodnie z ,,Podziałem hydrograficznym Polski” (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej część 1 i 2 - Warszawa 2005) obszar Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski położony jest
w dorzeczu Wisły i obejmuje następujące zlewnie:
- pierwszego rzędu - Wisła,
- drugiego rzędu - Kamienna, Opatówka,
- trzeciego rzędu - Świślina, Kamionka,
- czwartego rzędu - Węgierka, Pokrzywianka.
Grunty Nadleśnictwa Ostrowiec Świętokrzyski położone są w zasiegu lewobrzeżnej zlewni Wisły.
Cieki wodne zasilają zbiorniki wodne takie jak: zalew w Brodach, zalew w Wiórach, zbiornik „Topiołki” w Piaskach Brzóstowskich, zbiornik w Gutwinie, Czarne Jezioro w Dębnie.
Ponadto występują mniejsze cieki wodne takie jak: Modła, Struga Denkowska, Łacha, Stare Wiślisko, Przepaść, Czyżówka, które zbierają wody z tego terenu, spełniając ważną rolę gospodarce wodnej. Mniejsze cieki wodne płynące w kompleksach leśnych, niekiedy wpływają do bezodpływowych obniżeń terenu, o nieprzepuszczalnym podłożu, przyczyniając się do powstawania obszarów podmokłych, gromadzących znaczne zasoby wody.
Typy siedliskowe lasu (TSL) w Nadleśnictwie
Typ siedliskowy lasu (TSL) - podstawowa jednostka w klasyfikacji siedlisk leśnych, obejmująca wszystkie powierzchnie leśne o zbliżonych warunkach siedliskowych wykazując podobne możliwości produkcyjne. Diagnoza typów siedliskowych lasu jest wykorzystywana przy planowaniu i doborze gatunków drzew, preferowanych w danych warunkach siedliska. Typy siedliskowe lasu mogą się różnić składem florystycznym, strukturą, trwałością, żyznością i wilgotnością gleby, klimatem, ukształtowaniem terenu i jego budową geologiczną.
|
Typ siedliskowy lasu |
Nadleśnictwo |
||
|
[ha] |
[%] |
|
|
|
1 |
2 |
3 |
|
|
Bs |
4,04 |
0,02 |
|
|
Bśw |
675,01 |
3,96 |
|
|
BMśw |
3948,41 |
23,19 |
|
|
BMw |
58,90 |
0,35 |
|
|
LMśw |
8197,45 |
48,14 |
|
|
LMw |
83,05 |
0,49 |
|
|
Lśw |
2534,75 |
14,88 |
|
|
Lw |
38,24 |
0,22 |
|
|
Ol |
47,48 |
0,28 |
|
|
OlJ |
43,68 |
0,26 |
|
|
Lł |
12,57 |
0,07 |
|
|
BMWyżśw |
18,00 |
0,11 |
|
|
LMWyżśw |
629,67 |
3,70 |
|
|
KMWyżw |
6,24 |
0,04 |
|
|
LWyżśw |
729,04 |
4,28 |
|
|
LWyżw |
1,43 |
0,01 |
|
|
Razem |
17027,96 |
100,00 |
|
Typami siedliskowymi lasu obejmującymi największe powierzchnie w Nadleśnictwie Ostrowiec Świętokrzyski są: LMśw (48,14%), BMśw (23,19%) i Lśw (14,88%) o łącznej powierzchni 14680,61 ha, co stanowi 86,21% całej powierzchni leśnej w Nadleśnictwie.
W zestawionej poniżej tabeli przedstawiono rozdział powierzchni leśnej Nadleśnictwa na zasadnicze grupy siedlisk pod względem żyzności, fizjografii i uwilgotnienia. Wynika z niej, że w Nadleśnictwie Ostrowiec Świętokrzyski największy udział mają siedliska lasów mieszanych ze świeżym wariantem uwilgotnienia.
Lasy Nadleśnictwa cechuje dość duża żyzność, gdyż lasy mieszane i lasy obejmują ponad 72% powierzchni leśnej. Pod względem uwilgotnienia we wszystkich obrębach leśnych dominują siedliska świeże.
5. Gospodarka leśna na gruntach niebędących własnością Skarbu Państwa
Nadleśnictwo Ostrowiec Świętokrzyski od 2022 roku nie sprawuje nadzoru nad lasami niepaństwowymi, tj. lasami położonymi w jego zasięgu terytorialnym, ale poza jego zarządem. Nadzór nad tymi lasami sprawują właściwe terytorialnie starostwa powiatowe. Nadleśnictwo sporządza jednak nieodpłatnie plany zalesień i plany inwestycyjne w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (WPR 2023-2027).
